MENU
logo
logo
Vietnamese English

Đồng Nai là một trong những vùng đất khai phá sớm nhất ở vùng Nam bộ. Trong công cuộc khẩn hoang lập nghiệp tại xứ Đồng Nai này, nhiều làng nghề truyền thống đã được hình thành và phát triển, đưa vùng đất Cù lao phố của xứ Đồng Nai trở thành một thương cảng sầm uất có tiếng lúc bấy giờ. Trải qua thời gian, nhiều làng nghề truyền thống đã tạo góp phần tạo nên nhiều thành tựu như: nghề làm đá ở Bửu Long, nghề làm đất nung… và trong đó phải kể đến nghề làm gốm ở Biên Hòa (Đồng Nai) – đây được xem là nghề truyền thống có từ lâu đời, đóng vai trò quan trọng trong việc phát triển kinh tế, văn hóa của vùng đất Biên Hòa – Đồng Nai.

Khoác lên mình màu đỏ của đất, sự tinh tế của mỗi sản phẩm luôn thu hút du khách mỗi khi ghé thăm.

Nằm dọc theo lưu vực sông Đồng Nai thơ mộng, làng gốm Biên Hòa hơn 300 tuổi nay vẫn tồn tại và tiếp tục đóng góp cho đời dù không còn được thịnh như xưa. Có thể nói, làng gốm Tân Vạn hình thành khoảng 300 năm từ những cư dân khai phá vùng đất phương Nam, mang theo những làng nghề đến từ phương bắc, nhiều làng nghề truyền thống được phát triển trong đó có nghề gốm truyền thống của Tân Vạn ngày nay. Nép mình bên dòng sông Đồng Nai hiền hòa, qua bao thăng trầm lịch sử những nét cổ kính, màu men của gốm đã trở nên thân thuộc với người dân  Tân Vạn nói riêng và người dân Biên Hòa nói chung. Cũng chính từ nơi đây,  nơi bắt nguồn của nghề làm gốm ở phương Nam đã nhân rộng hình thành nhiều làng gốm lúc bấy giờ như: gốm Bình Dương, Thủ Đức…

Theo tài liệu, gốm ở Biên Hòa đã lừng lanh trên làng gốm thế giới vào cuối thế kỷ 19, và cho đến ngày nay sản phẩm gốm ở Biên Hòa lúc bấy giờ được xem là sản phẩm quý hiếm đối với những người chơi đồ cổ, sưu tầm các đồ gốm cổ. Gốm Biên Hòa tập trung nhiều ở Bửu Long, Tân Hạnh, Hóa An nhưng nếu nói đến nơi tập trung đông nhất phải nói đến làng gốm Tân Vạn – đây được xem là làng nghề gốm lâu đời nhất ở Nam Bộ. Tuy nhiên các cơ sở hiện nay chỉ mang tính gia đình theo truyền thống cha truyền con nối.


Nép mình bên dòng sông hiền hòa, làng gốm Tân Vạn đã trở nên thân thuộc gắn bó với người dân nơi đây.

Biên Hòa được xem là nơi có trường dạy nghề gốm đầu tiên của Đông Dương, đó là Trường dạy nghề Biên Hòa (École Professionnelle de Bien Hoa) được thành lập vào năm 1903. Cũng trong thời gian này, gốm Biên Hòa tạo được nhiều tiếng vang lớn tại các Hội chợ Quốc tế như Pháp, Nhật Bản…bắt đầu cho một thời kỳ hưng thịnh và tiếng tăm của gốm Biên Hòa đến cuối thế kỷ 20.

Để có được nét đặc trưng của gốm Biên Hòa phải phụ thuộc vào nhiều yếu tố và đòi hỏi kỹ thuật cao bởi ngoài việc chọn nguyên liệu thì kỹ thuật pha chế men là khâu quan trọng nhất trong việc quyết định màu sắc cho từng sản phẩm.Vì khi chấm men đòi hỏi người thợ phải khéo léo, làm lâu năm và đều tay trong quá trình thực hiện nếu không khi nung sản phẩm sẽ bị méo hoặc biến dạng. Chất liệu cũng không kém phần quan trọng, nếu chọn phải nguyên liệu kém chất lượng thì sẽ ảnh hưởng nhiều đến tính mỹ thuật của từng sản phẩm. 

Vì vậy gốm Biên Hòa hơn những chỗ khác ở mẫu mã và chất lượng. cùng độ sang ánh của men khi thành phẩm. Từ việc chọn nguyên liệu, kỹ thuật tạo hình, chấm men, nung sản phẩm đều có sự gắn kết chặt chẽ, vì vậy mỗi lò gốm đều giữ bí mật của riêng mình về kỹ thuật pha chế men gốm. Theo kinh nghiệm của những người làm nghề gốm, sự hưng thịnh của cơ sở phải nói đến khâu nung bởi dù sản phẩm có tốt như thế nào cũng phải có sự khéo léo trong quá trình nung sản phẩm. Người thợ nung phải dày dạn kinh nghiệm, bởi trong quá trình nung không có dụng cụ nào đo nhiệt độ chính xác để đảm bảo lửa trong lò đủ tiêu chuẩn mà đòi hỏi người thợ phải xác định nhiệt độ trong lò bằng mắt để từ đó có thể điều tiết nhiệt độ một cách thích hợp trong lò nung để cho ra những sản phẩm ưng ý nhất.


Gốm mỹ nghệ Biên Hòa hiện nay dù vẫn sáng tạo nhiều kiểu mẫu, màu sắc  nhưng màu men thì vẫn luôn giữ được nét đặc trưng của gốm sứ xưa.

Gốm Biên Hòa vừa có giá trị nghệ thuật lại vừa có giá trị sử dụng cao. Những sản phẩm gốm mỹ thuật trang trí độc đáo, phong phú và đa dạng ở đủ mọi chủng loại như các loại đôn voi, đôn tròn, các loại chậu hoa, tượng, thú... với nét trang trí canh tân hiện đại, tinh tế, sử dụng men nhẹ lửa, màu men thanh thoát.

Hiện nay, các nghệ nhân và thợ gốm Biên Hòa đang phục hồi lại gốm men xanh đồng trổ bông nổi tiếng của gốm Biên Hòa xưa. Vì vậy, để vực dậy gốm Biên Hòa cần sự chung tay của chính quyền với những chính sách hợp lý cùng những người tâm huyết với nghề gốm. Gốm mỹ nghệ Biên Hòa hiện nay dù vẫn sáng tạo nhiều kiểu mẫu, màu sắc nhưng màu men thì vẫn luôn giữ được nét đặc trưng của gốm sứ xưa.

NVT



Bài liên quan

Cùng khám phá các điểm vui chơi mới mở cửa chào đón năm mới 2018
Bảo vệ môi trường phát huy giá trị di tích danh lam thắng cảnh quốc gia núi Chứa Chan
Đặc sắc lễ hội truyền thống của người Chơro
Du lịch bụi tại Đồng Nai
Trải nghiệm địa chỉ hấp dẫn khi đặt chân đến huyện Vĩnh Cửu
Viên ngọc sáng giữa Hồ Trị An, Đảo Ó - Đồng Trường – huyện Vĩnh Cửu
Tour Famtrip thực tế và hiệu quả
Hành trình săn tìm những điều bí ẩn đầy thú vị tại VQG Cát Tiên
Nhơn Trạch - đặc sản miệt vườn
Kỷ niệm 72 năm ngày Di sản văn hóa Việt nam 23/11/1945 – 23/11/2017
Chuyến du lịch "bụi" ở VQG Cát Tiên - Đồng Nai
Cuộc thi Tài năng trẻ diễn viên sân khấu cải lương và Dân ca kịch chuyên nghiệp toàn quốc 2017
Đỗ Trần Khánh Ngân, cô gái đến từ Đồng Nai đăng quang hoa hậu hoàn cầu (Miss Globe) 2017
Nơi gặp gỡ văn hóa Bắc, Trung, Nam
Lang thang cà phê Biên Hòa
Đồng Nai trao quà tặng cho hội nghị APEC 2017
Trải nghiệm thú vị từ du lịch nông trại
Đồng Nai tổ chức tour khảo sát kết hợp tọa đàm "Đóng góp ý kiến phát triển du lịch huyện Vĩnh Cửu"
Đình Tân Lân
Biên Hòa – Thành phố tôi yêu