MENU
logo
logo
Vietnamese English

Từ ngàn đời xưa…

Tục ăn trầu của người Việt bắt đầu từ thời vua Hùng gắn với truyền thuyết “Sự tích trầu cau” kể về tình cảm vợ chồng thủy chung, anh em gắn bó vượt non, vượt suối tìm nhau và cùng hóa thành cây cau, dây trầu, tảng đá quấn quýt bên nhau. Từ đấy trầu cau tượng trưng cho tình yêu đôi lứa và tình nghĩa vợ chồng, tình cảm gia đình…


Trầu cau trong văn hóa của người Việt 

Miếng trầu với bốn loại nguyên liệu: Cau (vị ngọt), lá trầu không (vị cay), vỏ cây (vị đắng), vôi (vị nóng). Người ta ăn cùng lúc miếng cau, lá trầu quết vôi, phụ thêm miếng vỏ cây chát. Miếng trầu có vị ngọt của hạt cau, vị cay ở lá trầu, chát nóng từ vôi, cái bùi của vỏ cây... tất cả như tạo nên sự kích thích, làm cho thơm miệng, đỏ môi... 

Bộ dụng cụ ăn trầu khá phong phú, đa dạng, từ dao bổ cau, têm trầu, bình vôi, ống vôi đến xà tích, chìa vôi dùng đựng, lấy vôi têm trầu. Khay, cơi, hộp, âu, giỏ, tráp, túi, khăn... dùng đựng trầu, thuốc và xếp các vật dụng nhỏ. Cột chìa ngoáy dành cho người cao tuổi, răng yếu để giã nát trầu, kèm theo chìa cối là hộp đựng. 


Miếng trầu têm cánh phượng khéo léo 

Cách têm trầu cũng là nghệ thuật thể hiện sự sáng tạo, khéo léo của người thưởng trầu chính là trầu têm cánh phượng của người Kinh Bắc, nay là tỉnh Bắc Ninh. Cũng nguyên liệu ấy, nhưng qua bàn tay các liền chị quan họ đã tạo thành những con phượng màu sắc hài hòa: xanh lá, vàng cau, vỏ đỏ, trắng vôi. Miếng trầu tạo nên sức hấp dẫn kỳ diệu, để lại ấn tượng sâu sắc đối với bất cứ ai được mời dù chỉ một lần.

Đến đời sống ngày nay…

Ngày nay, trong nghi lễ cưới hỏi luôn có buồng cau, lá trầu. Người ta chọn buồng cau to đẹp, lá trầu xanh tươi để làm lễ vật cầu hôn. Thậm chí có những nơi Lễ hỏi còn được gọi là “Lễ bỏ trầu cau”. Trầu cau tượng trưng cho giao ước giữa hai họ, biểu trưng cho một tình yêu son sắt, cuộc sống vợ chồng gắn bó, thủy chung.

Trong ứng xử giao tiếp, “miếng trầu là đầu câu chuyện”, mời trầu đồng nghĩa với sự chào hỏi lịch sự, ý nhị như câu hát quan họ quen thuộc:

“Ăn một miếng trầu gặp đây ăn một miếng trầu

Không ăn cầm lấy, không ăn cầm lấy cho nhau bằng lòng

Trầu này, trầu tính trầu tình

Ăn vào cho đỏ môi mình môi ta…”

Tại Hội Lim, tỉnh Bắc Ninh hàng năm, các liền chị quan họ vẫn mang lời ca, tiếng hát và những miếng trầu độc đáo đến với du khách trẩy hội. Tục mời trầu trở thành nghi lễ, nét văn hóa không thể thiếu tại lễ hội này.

Hình ảnh cây cau, giàn trầu đã trở nên quen thuộc đối với làng quê trên khắp đất nước Việt Nam. Tại đất Bắc, ngoài Hội Lim, người ta còn thấy cảnh rộn ràng cau xếp thành từng buồng lớp trên, lớp dưới mỗi khi vào mùa, theo từng đoàn xe nối đuôi nhau tỏa đi khắp nơi ở thôn cau Cao Nhân, xã Cao Nhân, huyện Thủy Nguyên, Hải Phòng. Hay về xứ Đoài, làng Phú Lễ, xã Lâm Kiệm, huyện Thạch Thất, Hà Tây cũ, nay là Hà Nội, từ trong nhà ra ngoài ngõ, từ đi làm đồng đến ngồi quán sân đình cũng đều có đĩa trầu, bình vôi. Vào đất phương Nam, 18 thôn vườn trầu, xã Bà Điểm, huyện Hóc Môn, Tp.HCM đã hình thành từ đầu thế kỷ XVII, gắn liền với thời khẩn hoang lập ấp cách đây trên 300 năm, trở thành nơi chuyên canh, cung cấp trầu cho khắp Nam Kỳ lục tỉnh. Sản vật cau, trầu xứ Bà Điểm – vẫn có mặt khắp các chợ lớn nhỏ giữa đô thị phồn hoa như một nét văn hóa độc đáo làm đẹp cho đời sống tinh thần người Việt.

Cốt cách, tâm hồn người Việt được làm nên từ nét văn hóa bình dị, đầy ý nghĩa và đáng trân trọng. Biết giữ gìn truyền thống làm nền tảng cho sự phát triển bền vững là điều mà những người con đất Việt nên làm để nét văn hóa quý giá của dân tộc không bị mai một theo thời gian./.

Phương Trần

 

Bài liên quan

Nhiều hoạt động hấp dẫn tại Hội chợ Du lịch Quốc tế ITE - HCMC 2018
Cuộc thi thiết kế mẫu sản phẩm lưu niệm, quà tặng du lịch tỉnh Điện Biên năm 2018
Diễn đàn ASEAN 2019 – “Sức mạnh của sự thống nhất”
Cuộc thi Ảnh đẹp Du lịch Thừa Thiên Huế năm 2018
Ứng dụng du lịch thông minh – công cụ hữu ích hỗ trợ du khách
Cuộc thi ảnh nghệ thuật về đề tài “Biển, đảo quê hương”
Nâng cấp cơ sở dữ liệu trực tuyến hướng dẫn viên du lịch
Cuộc thi sáng tác biểu trưng và khẩu hiệu Du lịch Bến Tre
Cuộc thi “Sáng tác biểu tượng (logo) và tiêu đề (slogan) Du lịch Hà Giang”
Ghi nhận tại Hội chợ Du lịch Quốc tế VITM 2018
Lễ hội giao lưu văn hóa Nhật Bản 2018
Ẩm thực ngày Tết - vị xuân phương Nam
Ý nghĩa các loài hoa Tết
Phát động cuộc thi ảnh du lịch toàn quốc năm 2018
Lễ hội Hoa Ban năm 2018
Nhiều tour lạ giá tốt tung ra dịp tết
Tận hưởng bản sắc Việt lần II
Tiềm năng phát triển của du lịch ẩm thực
Những lưu ý cho người cao tuổi khi đi du lịch
Đường sắt Việt Nam đưa ra nhiều chương trình khuyến mãi hấp dẫn
123