MENU
logo
logo
Vietnamese English

Về xã Phú Hội (huyện Nhơn Trạch, tỉnh Đồng Nai), hỏi đến một loại đặc sản nơi đây thì ai cũng nhắc đến một thức uống nổi tiếng xưa nay đó là Trà Phú Hội. Dù nấu lá uống tươi hay uống trà đã sao, phơi khô cũng đều thơm ngon, đậm đà hơn hẳn trà ở nơi khác.

Phảng phất hương xưa
Trà Phú Hội thường được làm từ đọt tươi, cứ cách 10 ngày thì hái một lần, để héo, vò cho trà săn lại rồi tiếp tục phơi khô. Xưa nay, những nhà vườn ở đây đều làm trà theo cách thủ công bởi họ cho rằng như vậy trà mới ngon vì giữ được vị thơm từ nắng, vị ngọt từ đất quê. cứ cách 10 ngày thì hái lá, đọt một lần, nhưng phải biết kỹ thuật hái để cây trà phát triển, hái xong đem phơi lá và đọt, rồi vò phơi khô cho trà săn lại sau đó lựa lá, lá để riêng, đọt để riêng rồi bỏ vào chảo xào cho đến khi thơm mùi trà thì thôi. Để cho trà tăng sự thơm ngon thì cho bông phật lài, lá ba ren trồng ở hàng rào, sắt nhỏ phơi héo bỏ vào ướp cho thấm với trà. Phơi trà được nắng thì ngon, còn nếu mùa mưa phơi không được thì phải sấy tất nhiên là giảm độ ngon của trà.Từ lá trà xanh có thể tạo ra nhiều hương vị khác nhau bằng cách ướp thêm bông lài, lá ren. Ngoài trà mộc, người Phú Hội còn lấy bông, lá phật, lá dứa, lá ba ren thái nhỏ, phơi khô rồi trộn với trà. Có người kỳ công thì mang sao qua cả trà cả lá ướp trên chảo gang một lượt, không thì cứ thế mang pha. 

Trà Phú Hội - Du lịch Đồng Nai
Ông Trà Văn Pháp ở ấp Đất Mới, xã Phú Hội (huyện Nhơn Trạch) trong vườn trà của mình.

Cùng với thời gian, công thức chế biến trà thủ công vẫn được người dân nơi đây lưu giữ nguyên vẹn từ đời này sang đời khác. Tất cả các công đoạn đều làm bằng tay, không dùng lò để sấy khô, không sử dụng máy vò… Để làm tăng mùi thơm của trà, người dân Phú Hội trộn một ít lá ren khô (lá ren là một loại lá thơm, phơi khô, thái sợi dùng để uống chung với các loại trà), sau đó đem sao (rang) trên chảo cho vàng, đổ ra xong chờ nguội, sàng phân loại trà rồi đóng vào từng bịch nylon đem giao khách. Cứ khoảng 4 - 5 ký búp xanh thì được 1 ký trà thành phẩm.

"Giếng Mạch Bà, trà Phú Hội" 
Đến Phú Hội nghe người dân kể rằng có một mạch nước ngọt rất lớn mà từ mạch ấy sinh ra không biết bao nhiêu mạch con, cháu nên mạch nước ấy gọi là Mạch Bà. Mạch nước lộ thiên hoặc chạy ngầm nhằng nhịt, rả rích khắp vùng, góp phần hình thành xã miệt vườn nổi tiếng về các loại cây ăn trái (sầu riêng, măng cụt, bòn bon, mít…) và trà. Anh Lê Hà Sơn, chủ một nhà vườn, tổng kết: “Mạch chạy qua vườn nhà nào thì chỉ cần đào xuống đất nửa thước là nước cứ tuôn trào một dòng trong vắt, mát lạnh, rất thơm và ngọt”. Nhắc đến nước Mạch Bà là người dân Đồng Nai nhớ ngay đến câu: "Nước Mạch Bà - Trà Phú Hội". Sở dĩ trà Phú Hội có hương vị thơm ngon đặc biệt hơn các nơi khác cũng là nhờ nguồn nước Mạch Bà tạo nên. Suối Mạch Bà chảy qua Phú Hội còn có những đoạn lộ thiên được dùng làm nơi tắm rửa, sinh hoạt cho người dân miệt vườn. Nhiều nhà còn đóng giếng khai thác nguồn nước tự phun chảy này làm nước uống, tưới cây. Nước Mạch Bà trong mát và sạch sẽ, nấu sôi pha trà Phú Hội uống rất ngon miệng. Nhưng cùng giống trà ở Phú Hội mà đem trồng ở các vùng đất bị nhiễm phèn thì trà này pha chế ra dù có lấy nước ở Mạch Bà vẫn cho ra màu đen, uống rất dở. Vì vậy, chính vùng đất trồng trà có mạch nước ngầm bên dưới này mới thực sự tạo ra hương vị thơm ngon của trà Phú Hội.


Nước Mạch Bà tạo nên hương vị riêng của Trà Phú Hội

Tiềm năng phát triển
Đến Phú Hội, ta sẽ gặp hình ảnh thân thuộc: Trên bàn nước ở sân, hiên nhà nào cũng có một quả dừa khô, bốn mặt được trang trí bằng những hình vẽ đẹp mắt như rồng vờn mây, chim đậu cành mai, nai ngơ ngác giữa rừng già… Nhẹ tay mở nắp quả dừa ra, ta sẽ thấy bên trong là chiếc ấm tích, nhấc ấm, nhẹ nghiêng vòi, một dòng nước đỏ au chảy ra ly, hương thơm lừng lan tỏa, nhấp một ngụm, cổ họng ngọt thanh, người nhẹ nhõm. Vị ngọt của trà Phú Hội không đậm gắt mà nhẹ nhàng, dịu mát. Lá trà tươi, khi hãm cho ra màu vàng xanh rất đẹp, uống ngọt hậu. Trà Phú Hội mà dùng nước Mạch Bà để hãm, pha thì mới đúng điệu. Thiếu nước mạch Bà, trà Phú Hội như thiếu một nửa vị ngon.

Được biết, trong phương hướng phát triển du lịch của huyện Nhơn Trạch nói riêng và Đồng Nai nói chung đã đưa địa danh Phú Hội vào làm tuyến điểm du lịch quan trọng. Trong số đó sẽ phối hợp với Nhật Bản tìm phương án để gìn giữ, phát huy 2 nét đẹp đang có ở làng quê Phú Hội là nhà cổ và nghề làm trà. Hy vọng trong tương lai, những kế hoạch trên trở thành hiện thực, để câu ca đẹp “Giếng Mạch Bà - Trà Phú Hội” mãi lưu truyền trong nhân dân. 

DH